Met een uitkering geld lenen is niet onmogelijk, maar het hangt sterk af van welke uitkering je hebt. Kredietverstrekkers kijken of je inkomen blijvend is: loopt het door tot het einde van de lening, dan telt het vaak mee. Een AOW-pensioen of een langdurige WIA-uitkering wordt daarom anders beoordeeld dan een WW-uitkering die over een paar maanden stopt, of bijstand die bedoeld is voor het minimum.
Hieronder lees je per uitkering wat realistisch is, hoe je je leenruimte berekent en welke alternatieven je hebt als lenen niet lukt. Bereken eerst wat een lening kost:
Hoeveel wil je lenen?
Hoe staat je BKR ervoor?
Hoe lang wil je erover doen?
Jouw voorbeeldberekening
Voorbeeldberekening met annuïteit. De rente is een gemiddeld voorbeeld voor de Nederlandse markt, geen aanbod van een kredietverstrekker. Je werkelijke rente hangt af van je inkomen, lasten en de aanbieder. Let op! Geld lenen kost geld.
Telt mijn uitkering mee? Overzicht per uitkering
| Uitkering | Telt mee als inkomen? | Waarom |
|---|---|---|
| AOW (en aanvullend pensioen) | Ja | Levenslang en stabiel. Let op leeftijdsgrenzen aan het einde van de looptijd. |
| WIA – IVA (volledig en duurzaam arbeidsongeschikt) | Meestal ja | Loopt in principe door tot de AOW-leeftijd. |
| WIA – WGA (gedeeltelijk arbeidsongeschikt) | Soms | Hoogte kan veranderen; aanbieders vragen vaak de beschikking en kijken naar de fase. |
| Wajong | Soms | Duurzame Wajong wordt vaker meegeteld dan een tijdelijke. |
| Anw (nabestaanden) | Soms | Afhankelijk van hoe lang de uitkering nog loopt. |
| WW | Meestal niet | Tijdelijk, met een vaste einddatum. |
| Ziektewet (ZW) | Meestal niet | Tijdelijk. |
| Bijstand | Nee | Bedoeld voor het bestaansminimum; geen ruimte voor aflossing. |
| Toeslagen en kinderbijslag | Nee of beperkt | Bestemd voor huur, zorg of kinderen, niet voor aflossingen. |
Ook als een uitkering meetelt, rekent de aanbieder met dezelfde normen als bij salaris. Je leenruimte is dus meestal kleiner dan je verwacht. Hoe dat werkt, lees je in lening afgewezen: zo rekent een kredietverstrekker.
WW-uitkering en de looptijd van je lening
Een WW-uitkering heeft een einddatum, die in je beschikking van UWV staat. Leg die naast de looptijd van een lening. Voorbeeld: je WW loopt nog 5 maanden en je overweegt € 1.000 te lenen over 12 maanden tegen 9% JKP (maandlast € 87,29).
| Periode | Termijnen | Betaald uit |
|---|---|---|
| Maand 1–5 | 5 × € 87,29 = € 436,44 | WW-uitkering |
| Maand 6–12 | 7 × € 87,29 = € 611,02 | Onbekend, tenzij je nieuw werk hebt |
Meer dan de helft van de termijnen valt in een periode zonder zeker inkomen. Daarom wijzen de meeste aanbieders af, en ook voor jezelf is dit riskant. Een tijdelijk tekort los je beter op met een betalingsregeling of uitstel bij de partij die je moet betalen.
Hypotheek met een WIA-uitkering
- Met een IVA-uitkering kun je in principe een hypotheek krijgen; de uitkering wordt dan gezien als duurzaam inkomen.
- Met een WGA-uitkering is het lastiger, omdat de hoogte kan veranderen. Hypotheekverstrekkers kijken naar je beschikking en vaak naar je restverdiencapaciteit.
- Ga voor een hypotheek altijd naar een onafhankelijk hypotheekadviseur die ervaring heeft met arbeidsongeschiktheid. Regels en acceptatie verschillen per geldverstrekker.
Bijstand en lenen: wat mag wel en niet
- Een lening met bijstand krijg je bij een erkende kredietverstrekker vrijwel nooit, omdat er geen ruimte is voor aflossing.
- Bijzondere bijstand kun je bij je gemeente aanvragen voor noodzakelijke, onverwachte kosten, zoals een kapotte koelkast of medische kosten. Soms wordt dit als lening verstrekt.
- Gemeentelijke kredietbank: veel gemeenten hebben een kredietbank of sociale lening tegen lage rente.
- Geld dat je leent of krijgt kan invloed hebben op je uitkering. Meld het altijd bij je gemeente om terugvorderingen te voorkomen.
Toeslagen controleren: geld dat je misschien laat liggen
Voordat je leent, loont het om te controleren of je alles krijgt waar je recht op hebt:
- Huurtoeslag: check met de proefberekening van de Belastingdienst of je er recht op hebt, ook als je eerder werd afgewezen.
- Zorgtoeslag: afhankelijk van je inkomen; geef wijzigingen in je inkomen direct door om terugbetalen te voorkomen.
- Kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag als je kinderen hebt.
- Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelasting bij een laag inkomen.
- Individuele inkomenstoeslag van de gemeente als je langere tijd een laag inkomen hebt.
De bedragen en inkomensgrenzen veranderen elk jaar. Bekijk de actuele cijfers op de websites van de Belastingdienst, UWV, SVB en je gemeente.
Alternatieven voor een lening bij een laag inkomen
| Situatie | Beter dan een lening |
|---|---|
| Eén onverwachte, noodzakelijke uitgave | Bijzondere bijstand of lening via de gemeentelijke kredietbank |
| Rekening die je niet in één keer kunt betalen | Betalingsregeling bij de partij zelf |
| Kleine lening van iemand in je omgeving | Schriftelijke afspraak, zie particulier geld lenen |
| Elke maand tekort | Toeslagen checken en gratis schuldhulp van de gemeente |
| Al schulden | Lees lenen om schulden af te betalen of schuldhulp |
Veelgestelde vragen
Kan ik € 1.000 lenen met een uitkering?
Met AOW of een IVA-uitkering is dat vaak mogelijk als je lasten het toelaten. Met WW, ziektewet of bijstand wijzen de meeste erkende aanbieders af.
Telt mijn WW-uitkering mee als inkomen?
Meestal niet, omdat de WW een vaste einddatum heeft die vaak vóór het einde van de lening ligt.
Mag ik geld lenen als ik bijstand heb?
Je mag het proberen, maar een erkende aanbieder zal vrijwel altijd afwijzen. Bijzondere bijstand of de gemeentelijke kredietbank is een beter alternatief. Meld leningen altijd bij je gemeente.
Kan ik een hypotheek krijgen met een WIA-uitkering?
Met een IVA-uitkering vaak wel, met WGA lastiger. Ga naar een onafhankelijk hypotheekadviseur.
Heeft lenen invloed op mijn toeslagen?
Een lening is geen inkomen, maar geld op je rekening kan meetellen als vermogen. Controleer de vermogensgrenzen bij de Belastingdienst of je gemeente.
Conclusie
Of je met een uitkering kunt lenen, hangt vooral af van hoe blijvend je inkomen is. AOW en IVA tellen vaak mee, WW, ziektewet en bijstand meestal niet. Controleer eerst je toeslagen en de mogelijkheden bij je gemeente, en leen alleen als je de maandlast tot het einde zeker kunt betalen. Let op! Geld lenen kost geld.
